Cách trồng nhãn lồng Hưng Yên đạt năng suất cao

Ngày 12 tháng 8 năm 2005 Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng với UBND tỉnh Hưng Yên tiến hành hội chợ đặc sản nhãn lồng Hưng Yên nhằm bước đầu xây dựng thương hiệu và chọn ra một số giống nhãn lồng Hưng yên chuẩn để phục vụ cho ngành trồng cây ăn quả.

Nhóm chín sớm: Có thể sử dụng giống PHS-99-1-1 (Phố Hiến sớm). Năng suất trung bình đạt 175 kg/cây, cao hơn năng suất trung bình của nhóm chín sớm là 56,6%. Khối lượng trung bình quả đạt 80 quả/kg, cùi quả dày, giòn dễ tách, tỷ lệ thịt quả đạt 64,2%, ăn ngọt đậm và thơm, độ Brix đạt 19,1%. Thích hợp cho ăn tươi và chế biến đồ hộp. Thời gian cho thu hoạch từ 15 đến 22/7.

Nhóm chín chính vụ: Có thể sử dụng giống PHT-99-1-1 (Phố Hiến chính vụ) cho năng suất 95 kg/cây, cao hơn năng suất trung bình của nhóm chính vụ 39,2%. Quả to, trung bình 64 quả/kg, cùi dày, giòn, dễ tách, tỷ lệ thịt quả đạt 66,9%, độ Brix cao: 21,1%, ăn ngọt đậm, thơm, được nhiều người ưa chuộng, có thể ăn tươi và chế biến. Thời gian cho thu hoạch từ 22/7 đến 5/8.

Nhóm chín muộn: Nên sử dụng giống PHM- 99-1-1 (Phố Hiến muộn): Năng suất đạt 200kg/cây, cao hơn năng suất trung bình của nhóm là 193,2%. Khối lượng quả trung bình đạt 85 quả/kg, cùi dày, giòn, dễ tách, tỷ lệ thịt quả khá cao: 74,8%. Tuy ít thơm nhưng ăn ngọt đậm, độ Brix cao: 20,1%, thích hợp cho ăn tươi và chế biến đồ hộp. Thời gian cho thu hoạch kéo dài từ 15/8 đến 15/9.

• Bán giống chuối tiêu hồng cấy mô

Tất cả các nhóm giống nhãn nói trên được tuyển chọn từ các cá thể đầu dòng của nhãn lồng Phố Hiến (Hưng Yên), bồi dục và trồng thử nghiệm nhiều năm ở Viện nghiên cứu rau quả và nhiều vùng sinh thái khác nhau của vùng ĐBSH và các tỉnh phía Bắc đạt kết quả tốt và ổn định.

Quy hoạch vùng trồng: Các giống tuyển chọn ở cả ba nhóm chín sớm, chín chính vụ và chín muộn nên bố trí tập trung ở các tỉnh ĐBSH, vùng thấp của một số tỉnh Trung du miền núi (Sơn La, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Bắc Giang, Quảng Ninh…) và một phần nhỏ ở các tỉnh Bắc trung bộ (Thanh Hoá, Nghệ An).

Đặc điểm cây nhãn lồng Hưng Yên

Cây cao 5-10m, tán lá tròn xoè ra và rậm rạp, cành non có lông. Vỏ cây xù xì, có màu xám. Thân nhiều cành, lá um tùm xanh tươi quanh năm. Lá kép hình lông chim, mọc so le, gồm 5 đến 9 lá chét hẹp, nhẵn, mặt dưới màu thẫm hơn mặt trên, dài 7-20 cm, rộng 2,5-5 cm. Mùa xuân vào các tháng 2, 3, 4 ra hoa màu vàng nhạt, xếp thành chuỳ mọc ở ngọn cành và ở nách lá, màu vàng nhạt, đài 5-6 răng, tràng 5-6, nhị 6-10, bầu 2-3 ô. Quả tròn có vỏ ngoài màu vàng xám, hầu như nhẵn. Hạt đen nhánh, có áo hạt màu trắng bao bọc. Mùa quả là vào khoảng tháng 7-8. Cây nhẫn tương đối chịu rét hơn so với các cây cùng họ như vải, đồng thời cũng ít kén đất hơn.

Một số nhóm giống phổ biến: nhãn trơ cùi (cùi rất mỏng); nhãn nước (nhiều nước); nhãn lồng (nhãn gần chín phải dùng lồng bằng tre, nứa giữ cho chim, dơi khỏi ăn, cùi dày và mọng); nhãn tà, nhãn cám (D. longan Lour. subsp. longan var. obtusa (Pierre) Leenh.) có quả ăn được và dùng làm thuốc như Nhãn và vỏ cũng dùng chữa vết thương và cầm máu.

Nơi sống và thu hái

Gốc ở Ấn Độ, được trồng ở miền Nam Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam. Nhãn dễ trồng, mọc nhanh, thích hợp với đất thịt pha cát, nơi có lớp đất canh tác sâu. Có thể trồng bằng hạt, bằng cành chiết hay ghép cây. Độ 4-5 năm thì có quả, thời gian cho quả cũng rất lâu. Vào tháng 6-8, khi Nhãn chín, thu về, phơi nắng hay sấy cho cùi vàng đều thì lột cùi, phơi tiếp đến khô thì dùng. Hạt dùng phơi khô. Rễ và lá thu hái quanh năm. Tại Việt Nam, nhãn lồng Hưng Yên là đặc sản nổi tiếng.

Kỹ thuật nhân giống

Gieo hạt (chủ yếu để làm gốc ghép)

Hạt lấy về cần xử lý gieo ngay. Ngâm hạt nửa ngày, vớt ra , ngâm vào nước vôi trong, sau 2 – 3 giờ vớt ra, ủ vào đất cát ẩm 2 – 4 ngày. Khi ngâm hạt nhú ra đem gieo. Chiết cành: Đường kính gốc cành chiết 1,0 – 1,5 cm, dài 40 – 60cm. Sau khi hạ cành, nên tháo bỏ giấy PE, quấn thêm ra ngoài bầu chiết một lớp bùn rơm, để cho đến khi rễ nhú ra ngoài lớp bùn rơm, để cho đến khi rễ nhú ra ngoài lớp bùn rơm này mới đem trồng. – Ghép: Chọn giống nhãn tốt, quả to, cùi dày, hạt bé, ra quả đều lấy làm mắt ghép. Ghép vào tháng 3 đến tháng 4 hoặc tháng 9 – 10 (cần thời tiết khô ráo, mát mẻ). Chọn cành ghép 1 – 2 tuổi. Sau 2 – 3 năm trên đất tốt đã cho quả; 4 – 5 năm cho thu hoạch tốt. Đất: Đất phù sa (thích hợp nhất), đất cát ven biển, đất gò đồi trung du hay đất núi, pH = 4,5 – 6,0.

Khí hậu

Nhiệt độ thích hợp cho nhãn sinh trưởng và phát triển 21 – 27 độ C; mùa hoa nở cần nhiệt độ cao 25 – 31 độ C; Mùa Đông cần một thời gian nhiệt độ thấp để phân hoá mầm hoa.

Kỹ thuật trồng

Giống: Giống địa phương; Nhãn lồng, nhãn đường phèn, nhãn nước, nhãn Vĩnh Châu, nhãn tiêu. Giống nhập nội: Đại Ô Viên (Trung Quốc), nhãn Thạch Hiệp (Trung Quốc). Khoảng cách và mật độ trồng: 8 m x 8 m (160 cây/ha) hoặc 7m x 7 m; hoặc 4 m x 4 m hoặc 5 m x 5 m (khi cây giao tán thì tỉa bớt đi 1 hàng).

Thời vụ trồng

Miền Bắc: tháng 2 – 3 và tháng 8 – 9

Miền Nam: Đầu và cuối mùa mưa

Chăm sóc, thu hoạch

– Bón phân: Mỗi năm bón thúc cho cây 3 lần (kg/cây)

– Tưới nước: Là cây chịu hạn, thích ẩm, sợ đọng nước. Thang đầu tiên sau trồng tưới 1 – 2 ngày/lần; 2-3 ngày/1 lần ở tháng thứ 2. Sau đó chỉ quá khô hạn mới cần tưới cho cây.

– Tỉa cành tạo tán: Cắt tỉa tạo hình sao cho cây thấp để dễ chăm sóc. Tiến hành cắt tỉa sau khi thu hoạch quả muộn hơn – cắt vỏ những cành yếu, cành sâu bệnh, cành mọc lộn xộn trong tán.

– Phòng trừ sâu bệnh: Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo chỉ dẫn trên nhãn bao bì của từng loại thuốc.

+ Bọ xít: Phun Basudin 0,2% hoặc Diazinnon 0,04%; Dipterex 0,015 – 0,1%, Trebon 0,15-0,2% (Phun 2 đợt liền nhau cách nhau một tuần vào khoảng cuối tháng 4).

+ Sâu tiện vở nhãn: Dùng thuốc bơm vào lỗ đục hoặc dùng gai mây để bắt. Dùng nước vôi đặc quệt lên gốc cây.

+ Rệp sáp: Dung Dimecron, BI58 (0,15 – 0,28%).

+ Dơi, Rốc: Bó các chùm nhãn trong giấy cứng, bao cói, mo cau, túi PE để bảo vệ quả.

+ Nhện hái lá: Phun Nuvacron 0,2%.

+ Rầy hại hoa: Dipterex 0,2% và Trebon 10 ND 0,15 – 0,2%.

+ Dòi đục cành hoa: Phun bằng Monitor 0,2%, Trebon 0,15%.

+ Bệnh sương mai (mốc sương): Phun Bordeau 1% hoặc Ridomil

– MZ 0,2%, Anvil 0,2%, Score 0,1%, hoặc hỗn hợp Ridomil – MZ 0,2% + Anvil 0,2%. Phun 2 lần (lần 1: khi cây ra giò; lần 2: khi giò hoa nở 5 – 7 ngày).

Thu hoạch

Khi vỏ quả chuyển từ màu nâu hơi xanh màu nâu sáng, vỏ quả hơi sù sì hơi dày chuyển sang mọng và nhẵn, bóc quả xem thấy hạt có màu nâu đen thì có thể thu hoạch. Nên thu hoạch quả vào ngày tạnh ráo, vào buổi sáng và buổi chiều. Không cắt trụi hết cành lá của cây vì có thể ảnh hưởng đến khả năng nảy lộc vụ sau.

Độc đáo một cây có 10 loại quả ở Hà Nội

Mới bắt đầu sự nghiệp ‘làm vườn’ trên sân thượng được hơn một năm nhưng chị Phương (Khu đô thị Văn Quán, Hà Nội) đã khiến mọi người cảm thấy ái mộ và thán phục khi trồng được rất nhiều rau sạch và quả lạ.29/06/2016, 16:21Bài
Chị Phương, chủ nhân của “khu vườn trong mơ trên sân thượng”
‘Sự chuyên cần, chuoi tay thai siêng năng cộng với niềm say mê sẽ được đền đáp xứng đáng. Mỗi ngày làm một tẹo là cả gia đình có thêm rau quả sạch để ăn. Không cần tập Gym hay Yoga, thể chất của tôi vẫn khoẻ mạnh, ý thức của tôi vẫn sảng khoái vì được làm điều mình thích‘, chị Phương luôn cảm thấy hích và náo nức khi nói về sự nghiệp trồng rau quả sạch của mình. Tuy mới trồng được hơn một năm nhưng chị Phương luôn tìm cách để tăng diện tích trồng rau trên sân thượng, bởi làm vườn là một phần cuộc sống của chị, được chị ôm ấp từ rất lâu nhưng giờ mới có thể thực hiện.

Khoảng sân thượng với đủ loại cây xanh, rau sạch, củ quả được chị Phương sắp đặt, bài trí khá hợp lý với kệ kim khí giúp chị trồng được đa dạng, bên cạnh đó chị còn tạo từng khoảng chức năng, phân vùng trồng từng nhóm cây hợp lý. Nhờ đó, khu vườn của chị vẫn có một góc nhỏ xinh để đặt ghế nghỉ, giúp mọi người trong gia đình chị có nơ riêng tư để thư giãn, đọc sách hay đơn giản chỉ là cây chuối tiêu hồng trò chuyện, ngắm những thành quả chăm chút mỗi ngày của chị.
Chị đặt một chiếc ghế xinh xẻo, với màu sắc nổi bật ở giữa khu vườn của gia đình mình
Bởi ngồi ở đây, chị có thể ngắm nhìn thành quả của mình đang lớn lên mỗi ngày

Chị Phương cho biết, khi bắt đầu trồng rau, chị hoàn toàn chưa chủ động trong mọi khâu như chưa có kinh nghiệm xử lý đất trước khi trồng, chưa chọn được địa điểm mua hạt giống uy tín, chất lượng, chưa biết cách xử lý khi cây bị sâu bệnh hay rệp ăn rau. bởi vậy, thời kì đầu dù khá chăm nom và khó nhọc nhưng rau thu hoạch không được nhiều. Để rau quả tươi tốt, cho năng suất cao, chị Phương đã dành khá nhiều thời kì để học hỏi bạn bè, tìm hiểu thêm trên internet nên chị đã học được khá nhiều kinh nghiệm chuối tiêu hồng chăm chút rau quả cũng như trị các bệnh thường gặp. Rau quả chị trồng cũng tốt tươi hơn và thu hoạch được nhiều hơn so với thời gian đầu.
Chị Phương kể lại, tầng thượng nhà chị lợp mái tôn để chống nóng và có thêm khoảng sân cho con vui chơi. Mái tôn được lợp 1/2 sân thượng, 1/2 sân còn lại đổ bê tông mái chéo, cầu thang đi lên thì khá chông chênh khiến việc đi lại không được tiện lắm. Tuy nhiên, được chồng ủng hộ kế hoạch trồng rau quả trên sân thượng nên vợ chồng chị đã phá mái tôn, làm lại cầu thang, thi công chống thấm, lát gạch và làm một phần mái che. Để tăng thêm diện tích trồng rau, chị Phương đã tự thiết kế khung sắt và nhờ thợ thi công đặt kệ ở phần mái chéo bê tông giúp diện tích trồng rau, trồng cây được tăng thêm khoảng 40m2. Phần mái chéo này cũng là khoảng diện tích lý tưởng giúp chị thoải mái trồng các loại cây leo.

Điểm tên giống cây ăn quả mới cho năng suất tốt

Nếu bà con muốn tăng năng suất với một giống cây ăn quả mới và cuốn được đông người mua thì có thể tham khảo ngay những loại cây dưới
đây. Theo nghiên cứu khoa học cây trồng thì đây đang là hướng đi mới đầy hứa mà người trồng trọt có thể quan hoài.
1. Nhãn chín muộn HTM1: Được phát hiện năm 1998 ở xã Đại Thành, huyện Quốc Oai, Hà Nội, tiến hành các bước khảo nghiệm, đánh giá và chọn tạo thành công và được Bộ NN-PTNT giống chuối tây thái công nhận là giống sản xuất thử từ năm 2005. Năng suất cao, chất lượng tốt, thời kì thu hoạch từ 25/8 đến 20/9.
2. Nhãn chín muộn PH-M99-1.1: Được tuyển từ các vườn nhãn lồng ở xã Hàm Tử, huyện Châu Giang, tỉnh Hưng Yên năm 1998, tiến hành các bước khảo nghiệm, đánh giá và chọn tạo thành công và được Bộ NN-PTNT công nhận là giống sản xuất thử từ năm 2005. Năng suất cao, chất lượng tốt, thời kì thu hoạch kéo dài từ 20/8 đến 5/9.
Có thể bạn quan tâm:
Chuối Ngự- niềm kiêu hãnh của người dân quê Hà Nam
Vì sao dứa Thạch Thành (Thanh Hóa) mệnh danh “nữ hoàng Lam kinh”?

3. Nhãn chín muộn PH-M99-2.1: Được chọn tạo từ xã Hồng Nam, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, tiến hành các bước khảo nghiệm, đánh giá thành công và được Bộ NN-PTNT công nhận là giống sản xuất thử từ năm 2005. Năng suất cao, chất lượng tốt, thời kì thu hoạch từ 15/8 đến 25/8.
Giống cây ăn quả mới cho năng suất tốt
4. Vải chín sớm Yên Phú: Được phát hiện và tuyển chọn từ một cây nhãn thực sinh đột biến ở xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên năm 1998, được Bộ NN-PTNT mua giong chuoi tieu hong công nhận là giống sinh sản thử từ năm 2005. Năng suất cao, chất lượng tốt, thời kì thu hoạch từ 5/5 đến 10/5, sớm hơn vải chính vụ 10-15 ngày.
Điểm tên giống cây ăn quả mới cho năng suất tốt
5. Vải chín sớm Yên Hưng: Do Viện Nghiên cứu rau quả phát hiện và chọn tạo từ một cây nhãn thực sinh ở thôn phong độ, xã Đông Mai, huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh, được Bộ NN-PTNT công nhận là giống sinh sản thử từ năm 2005. Năng suất làng nhàng cây 20 tuổi đạt 89,8kg/cây (12-16 tấn/ha), chất lượng tốt, chín sớm, thời kì thu hoạch từ 10-5 đến 20-5, sớm hơn giống Thanh Hà 15-20 ngày.

Giống được xác nhận là giống sản xuất thử gồm có:
6. Dứa MD2: cỗi nguồn từ Costa Rica, được Công ty Cổ phần Thực phẩm Nghệ An (NAFoods) nhập ngoại năm 2006, Viện Nghiên cứu rau quả kết hợp với NAFoods tiến hành khảo nghiệm, theo dõi, đánh giá từ năm 2006-2009. Cây sinh trưởng khỏe, chịu hạn tốt. chuối giống thời gian từ trồng đến khi đủ tiêu chuẩn xử lý ra hoa từ 10-12 tháng, ngắn hơn các giống hiện có từ 1-2 tháng, quả hình trụ đều, nặng 1,4-1,5kg/quả, chín màu vàng đậm, chất lượng tốt, năng suất cao (56-60tấn/ha/vụ), hạp cho ăn tươi và chế biến xuất khẩu.
7. Nhãn chín muộn HTM2: Được tuyển từ các địa phương (Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh) năm 2007, khảo nghiệm từ 2008-2010, năng suất cao, chất lượng tốt, thời gian thu hoạch từ 25/8 đến 5/9.

Kinh nghiệm trồng cây ăn trái ngắn ngày trong vườn

Vào những năm 2008, nhiều nông trại đã thu được hiệu quả từ việc trồng cây ăn trái ngắn ngày. Từ đó, nông trại cũng đã có sản phẩm trái cây bán ra thị trường.
Trong quá trình lập vườn cây ăn trái, chuoi tay thai lan chat luong tuổi kiến thiết ban sơ thường kéo dài từ 3-5 năm.  Và thời gian này, nhiều hộ dân cày thường ứng dụng biện pháp trồng xen canh các loại cây trồng ngắn ngày trong khi chờ cây trồng chính khép tán và cho sản phẩm.
Từ những tháng năm khốn cùng ban đầu đến nay Tổ hợp đã hình thành nên những trang trại, vườn nhà với diện tích khoảng 180 ha. Nhiều hộ nông dân đã xây dựng những vườn cây ăn trái ngắn ngày với diện tích lớn, hàng năm cho sản phẩm bán ra thị trường.
Điển hình như hộ ông Nguyễn Văn Tánh thu trên 50 triệu đồng/năm từ việc bán các sản phẩm như xoài, mít, nhãn, Sapô, dứa… và nuôi bò lai, hộ ông Hưng với 640 cây mãng cầu, 100 cây mít… cho lãi 40 triệu đồng/năm, phần đông dân cày đều có thu nhập ổn định nhờ vào việc canh tác vườn cây ăn quả tại địa phương.

Do điều kiện đất tại khu vực này chuối tiêu hồng cốt yếu là đất đồi hoang hoá nên bà con nông dân trồng cây ăn quả các loại, phối hợp với việc trồng xen canh các loại cây lương thực ngắn ngày để lấy ngắn nuôi dài. Ông Nguyễn Văn Tánh – Tổ trưởng Tổ cộng tác, cho biết:
Trồng cây ăn quả thời đoạn kiến thiết thường kéo dài nên để lấy ngắn nuôi dài bà con tại khu vực này thường kết hợp trồng xen canh với các loại cây ăn trái ngắn ngày khác như cây ớt, cây đu đủ, cây sả, các loại bầu bí, mướp đắng, dưa leo… Phương thức canh tác này được hồ hết bà con nông dân ứng dụng phổ biến tại khu vực này. Việc xen canh được thực hành liên tục trong thời đoạn cây ăn quả còn nhỏ đến khi cây bắt đầu khép tán.
Ngoài ra, một điều cần lưu ý là phải thẳng băng chuối tiêu hồng coi ngó cho cây trồng chính, tránh trường hợp tụ tập sinh sản cây ngắn ngày mà bỏ quên không trông nom cây dài ngày. Và điều này sẽ dẫn đến hậu quả không tốt cho vườn cây ăn trái ngắn ngày về sau.

Kinh nghiệm trồng cây ăn trái ngắn ngày trong vườn

Vào những năm 2008, nhiều nông trại đã thu được hiệu quả từ việc trồng cây ăn trái ngắn ngày. Từ đó, nông trại cũng đã có sản phẩm trái cây bán ra thị trường.
Trong quá trình lập vườn cây ăn trái, giong chuoi tay thai giai đoạn kiến thiết ban đầu thường kéo dài từ 3-5 năm.  Và thời kì này, nhiều hộ nông dân thường áp dụng biện pháp trồng xen canh các loại cây trồng ngắn ngày trong khi chờ cây trồng chính khép tán và cho sản phẩm.
Từ những tháng năm cùng cực ban đầu đến nay Tổ hợp đã hình thành nên những trang trại, vườn nhà với diện tích khoảng 180 ha. Nhiều hộ nông dân đã xây dựng những vườn cây ăn trái ngắn ngày với diện tích lớn, hàng năm cho sản phẩm bán ra thị trường.
Điển hình như hộ ông Nguyễn Văn Tánh thu trên 50 triệu đồng/năm từ việc bán các sản phẩm như xoài, mít, nhãn, Sapô, dứa… và nuôi bò lai, hộ ông Hưng với 640 cây mãng cầu, 100 cây mít… cho lãi 40 triệu đồng/năm, phần lớn nông dân đều có thu nhập ổn định nhờ vào việc canh tác vườn cây ăn quả tại địa phương.

Do điều kiện đất tại khu vực này mua chuối tiêu hồng cốt là đất đồi hoang hoá nên bà con nông dân trồng cây ăn quả các loại, phối hợp với việc trồng xen canh các loại cây lương thực ngắn ngày để lấy ngắn nuôi dài. Ông Nguyễn Văn Tánh – Tổ trưởng Tổ hợp tác, cho biết:
Trồng cây ăn quả tuổi kiến thiết thường kéo dài nên để lấy ngắn nuôi dài bà con tại khu vực này thường kết hợp trồng xen canh với các loại cây ăn trái ngắn ngày khác như cây ớt, cây đu đủ, cây sả, các loại bầu bí, khổ qua, dưa leo… Phương thức canh tác này được hồ hết bà con dân cày ứng dụng phổ thông tại khu vực này. Việc xen canh được thực hành liên tục trong tuổi cây ăn quả còn nhỏ đến khi cây bắt đầu khép tán.
ngoại giả, một điều cần lưu ý là phải luôn chuối tây thái lan chăm nom cho cây trồng chính, tránh trường hợp tập trung sản xuất cây ngắn ngày mà bỏ quên không trông nom cây dài ngày. Và điều này sẽ dẫn đến hậu quả không tốt cho vườn cây ăn trái ngắn ngày về sau.